Burgemeester in coronatijd

Burgermeester zijn in een tijd als deze geeft een nieuwe invulling van iedere dag. Net als bij iedereen in het land en de stad staat mijn werkzame leven op z’n kop. Ik schreef daar verleden week al over. De structuur van de dag, zoals ik die kende, is verdwenen. Het is hard werken zonder strakke agenda indeling. Waar ik kan communiceer ik met de inwoners van Lelystad. Dat is bijvoorbeeld via facebook, maar ook via filmpjes aan de mensen in de zorg en ook andere beroepen zoals (veelal jonge) medewerkers van supermarkten. Beroepen die doorgaan in deze tijd van crisis, maar die ook een veel grotere inspanning leveren dan in de gewone uitoefening van hun werk. Ik blijf vooral mijn grote waardering naar hen toe uitspreken.

Woensdagochtend had ik een bestuursoverleg van de Veiligheidsregio Flevoland. Vanzelfsprekend digitaal. In de middag een bestuurlijk overleg van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters (NGB). Het was een overleg met reguliere onderwerpen zoals een begroting, een jaarrekening en de waarde van het burgemeestersambt. Bij dat onderwerp heeft de Argumentenfabriek (de organisatie die ons ondersteunde) in opdracht van de NGB een waardeanalyse gemaakt van het burgemeestersambt: welke waarden willen mensen nu terugzien bij een burgemeester. Interessante analyse en ik vond het ook prettig om over iets anders te vergaderen dan zaken verbonden aan de coronacrisis.

Op donderdag was ik op uitnodiging van de directie op werkbezoek in onze eigen ziekenhuis St Jansdal, locatie Harderwijk. Ik liep de route van een patiënt, allereerst via de triage tent naar de intensive care en vervolgens naar de afdeling. Op facebook heb ik een aantal foto’s geplaatst. Ik was heel erg onder de indruk van de inzet en zorg van deze mensen. Nogmaals alle respect hiervoor

Vooruitlopend op het persbericht van dinsdag 31 maart en de daadwerkelijke inrichting in de leegstaande vleugel van het St Jansdal Lelystad ben ik blij met het feit dat er een tijdelijke zorglocatie komt in ons ziekenhuis. St Jansdal Lelystad, Woonzorg Flevoland, Zorggroep Oude en Nieuwe Land, Coloriet, Icare, Talma-Urk en GGD/GHOR Flevoland hebben de krachten gebundeld om het ziekenhuis hiervoor geschikt te maken. Door te zorgen voor extra bedden kan er op korte termijn versneld uitstroom plaatsvinden uit de ziekenhuizen. Hierdoor komt er ook ruimte voor reguliere zorg. Als alles goed is dan is het aan het einde van de week klaar.

De vergaderingen van het Regionaal Beleidsteam (RBT) zijn nu nog een keer per week. Tussendoor wordt er natuurlijk hard doorgewerkt. Het resultaat was een nieuwe Noodverordening op 26 maart. Op 30 maart volgende opnieuw een aangepaste verordening. Ik heb ze ook op facebook geplaatst. Nogmaals hierbij de oproep: hou u aan de regels. Het is in ieders belang.

Digitaal had ik die middag nog een overleg over het digitaal vergaderen van de raad. Als alles goed gaat dan vindt dat op 14 april voor het eerst plaats.

Het college vergadert in deze tijd van sociale distantie twee keer in de week digitaal. Op de agenda staat op vrijdag vooral de coronacrisis. We ‘zoomen’ dan met elkaar en hoewel het minder makkelijk ‘spontaan’ van gedachten te wisselen is, is het wel een goed hulpmiddel. Wel is het zo dat ik het gewoon vergaderen met elkaar begin te missen. Het is toch prettiger om met elkaar in een ruimte te zitten en zo tot een besluit te komen.

De coronacrisis heeft nog een bijzonder effect op mijn leven. Ik kijk meer televisie, zeker in het weekend. Ik kan me niet, sinds ik in het openbaar bestuur zit, herinneren daar veel tijd voor te hebben gehad. Maar nu iets meer. Ik heb naar de Designated survivor gekeken, een serie over een lid van de Amerikaanse regering die ‘aangewezen als overlevende’ bij een aanslag waarbij heel de regering omkomt, ineens president wordt. Nu kijken Carolien en ik naar The Team. In de serie werken politieteams uit verschillende landen samen om grensoverschrijdende misdaden op te lossen. Van kennissen, vrienden en collega’s heb ik al Ozark, Brot, Breaking Bad en nog veel meer, aanbevolen gekregen. Zoveel tijd heb ik nu ook weer niet over, maar het is zo in het weekend zeker aardig om naar te kijken.

Zondag natuurlijk wel gewoon mijn stukken gelezen voor de komende week. In tijden van crisis moet alles wel gewoon door. Sterker nog, we moeten al vooruitkijken richting de tijd na de coronacrisis.

Op maandag had ik het wekelijkse interview met Kees Bakker voor de Flevopost. Ook nu verwijs ik naar het artikel. Het gaat altijd over een bepaald aspect van de coronacrisis. ‘s Avonds het Presidium. Ook hier een digitale vergadering.

Op dinsdag was er college en natuurlijk het nieuws dat de opening van Lelystad Airport (LA) met een jaar wordt uitgesteld. Het is de vierde keer dat dit gebeurd. Met dit keer als hoofdreden het verminderde vliegverkeer als gevolg van de coronacrisis waardoor de overloopfunctie van LA voor Schiphol niet nodig is dit jaar. Daarnaast moet het rijk voor wat betreft de stikstof de berekening over doen. Het mag duidelijk zijn dat voor Lelystad dit een forse tegenvaller en tegenslag is.

Op dinsdagavond vertelde premier Mark Rutte dat de coronamaatregelen tot 28 april worden verlengd. We zijn nog een tijd tot deze situatie veroordeeld. Het aantal besmettingen, ziekenhuisopnames en sterfgevallen neemt nog steeds toe, al zijn er ook voorzichtige optimistische geluiden door het verloop van de pandemie. Nogmaals: Laat iedereen zich aan de regels en voorschriften houden, ook als het dit weekend mooi weer wordt, en help elkaar waar het kan. Sterkte met alles en we gaan het samen redden!

 

 

 

 

Thuiswerken en digitaal vergaderen

Het is de eerste echte blogweek dat ik vanuit huis werk. Het is een bijzondere situatie waarin je in allerlei kleine gewoontes aanpassingen maakt om het prettig voor jezelf en anderen te maken. Omdat mijn sportschool dicht is gegaan, maak ik iedere dag een stevige wandeling, veelal in mijn directe woonomgeving, om fit te blijven. Ik geniet van de frisse lucht en de mooie Lelystadse natuur. Gelukkig werd het in de loop van de week steeds mooier weer en dat beschouw ik als een bonus. Ik kan niet op bezoek bij mijn moeder in Friesland, dus ik bel haar twee keer per dag. We praten over de coronacrisis en wat de maatregelen betekenen voor het dagelijks leven, maar ook (gelukkig) over alledaagse zaken.

De meeste van mijn reguliere vergaderingen zijn uit mijn agenda verdwenen en veel van mijn tijd gaat over hoe om te gaan met de coronacrisis. Een belangrijke vergadering daarbij is het Regionaal Beleidsteam waarin alle Flevolandse burgemeesters zitten. Ik heb daar verleden week al het een en ander over uitgelegd, maar in de praktijk komt het er op neer dat we met alle Flevolandse burgemeesters vergaderen over maatregelen om voor wat betreft de openbare orde de effecten van de coronacrisis zo goed mogelijk te reguleren: op welke manier kan er het beste toezicht worden gehouden, zijn er locaties in de stad die extra aandacht vragen, hoe vertaal je een noodverordening naar de specifieke kenmerken van je eigen stad enzovoort.

Er waren natuurlijk ook gewone vergaderingen. Op donderdag verving ik Elly van Wageningen bij de vergadering van de GGD. Vanzelfsprekend stond de voortgang van de coronacrisis op de agenda, maar ook zaken die in een reguliere bestuursvergadering worden besproken, zoals de GGD in cijfers, het vaccinatieprogramma en de ontwerpbegroting. Interessante vergadering omdat je als deelnemers uit de eerste hand wordt geïnformeerd over het gezondheidsbeeld van de inwoners van Flevoland. De onderwerpen lopen uiteen van aanrijtijden van de ambulance tot overgewicht bij kinderen.

In de middag had ik een vergadering met de andere burgemeesters uit Flevoland. Het ging onder andere over hoe om te gaan met plekken waar veel jongeren bijeenkomen. Op dat moment had het kabinet nog niet de nadere maatregelen aangekondigd. De nadere maatregelen komen tegemoet aan de zorg die in die vergadering met elkaar hebben gedeeld.

Die avond trad minister Bruno Bruins vanwege oververmoeidheid terug als minister van Medische Zorg en Sport, het geeft aan dat deze crisis van veel mensen een hele forse inzet wordt gevraagd. Dat doet me denken aan heel veel mensen die een verhoogde inzet moeten leveren en dat niet vanuit huis kunnen doen. Ik denk aan de medewerkers van het ziekenhuis, medewerkers van de thuiszorg, huisartsen, hulpdiensten: ambulance, politie, brandweer, supermarktmedewerkers, chauffeurs en nog vele anderen, teveel om allemaal op te noemen. Het behoeft geen betoog dat ik veel respect heb voor al deze mensen. Zonder hun inzet gaat het niet.

Veel evenementen worden afgelast. Zo gaat ons eigen Sea Bottom Jazzfestival niet door. Jammer, ik had nog een leuke aftrapbijeenkomst bijgewoond op een zondag in februari. Met Ruud Bootsma van ECL (evenementen commissie Lelystad) en Tony Merkelbach (voorzitter comité 4 en 5 mei) gesproken over wat het Coronavirus mogelijk kan betekenen voor Dodenherdenking en de festiviteiten van bevrijdingsdag. We denken vanzelfsprekend na over mogelijke alternatieve vormen van de herdenking op 4 mei. De overige activiteiten zijn intussen definitief afgelast. Ontzettend jammer maar onvermijdelijk.

Veel van mijn dagen voor de coronacrisis en het vanuit huis werken werden gedomineerd door een gestructureerde agenda. Dat heeft in zoverre een voordeel dat als je even terugbladert in die agenda dat je meteen weer weet wat je op bijvoorbeeld donderdagmiddag om drie uur hebt gedaan en waar het over ging. Nu met de coronacrisis is die structuur voor het moment verdwenen. Er wordt bergen werk verzet door heel veel mensen in een veel dynamischer omgeving. Er zijn een paar ijkpunten die mijn beeld en handelen deels bepalen. Denk daarbij aan de dagelijkse update in informatie van het RIVM, de aankondiging van extra maatregelen van de Rijksoverheid en de vergaderingen van het RBT. Tussen die ijkmomenten door zijn er veel korte overleggen via de telefoon, skype of andere programma’s. Crisissituaties vragen zowel om veel afstemming als om adequaat handelen. De dagen zien er dan ook anders uit en het vraagt ook een andere energie.

Wat ook anders wordt, of in ieder geval meer zichtbaar is, is de veranderende rol van de burgemeester. De al eerder genoemde gestructureerde agenda wordt voor een groot deel ingevuld door de bestuurdersrol. Die structuur is nu grotendeels weg en als bestuurder ben ik vooral bezig met invulling geven aan crisismaatregelen. In een crisissituatie komt voor mij, als burgemeester het accent meer te liggen op wat de coronacrisis betekent voor de stad en haar inwoners, maar ook wat we voor elkaar kunnen doen in deze moeilijke tijden. Door middel van bijvoorbeeld alle facebookberichten (een deel daarvan verschijnt ook op de Facebookpagina en website van de gemeente) geef ik daar zo goed mogelijk invulling aan. De toespraak op film van afgelopen woensdag is daar een voorbeeld van, maar ook het delen van maatregelen en voorschriften past eveneens daarin.

De coronacrisis heeft zich met al het verdriet dat het met zich meebrengt in de Lelystadse samenleving genesteld. Zaterdag overleed de eerste Lelystadse coronapatiënt. Zondag heb ik met de nabestaanden gesproken. Ik wens iedereen nogmaals heel veel sterkte.

Op maandag had ik een aantal ambtelijke overleggen via zoom, een programma voor videobellen. Deze manier van vergaderen vergt veel concentratie en ik mis toch wel het directe contact dat alle communicatie (dus ook vergaderen) makkelijker maakt. In de middag werd ik telefonisch geïnterviewd door Kees Bakker van de Flevopost. Het onderwerp is vanzelfsprekend de coronacrisis. De afspraak is dat wekelijks te doen en dan een deelonderwerp te behandelen. Ik verwijs hierbij naar de Flevopost.

Dinsdag collegevergadering. Ook digitaal. Op facebook staat daar nog een foto van. ’s Avonds was er een RBT-vergadering. Onder andere gesproken over de lokale invulling van de nieuwe noodverordening.

Ik wens iedereen de energie toe om goed met deze zeer complexe situatie om te gaan. Volg de voorschriften goed op, hoe lastig soms ook. Houd rekening met elkaar en deel je zorgen. We komen hier doorheen.

 

 

De nieuwe wereld en het belang van de stad

Mijn blog van verleden week was bijna klaar toen de werkelijkheid de publicatie ervan achterhaalde: de diepere impact van de Coronacrisis en de ontwikkelingen rondom het college. Deze twee zaken zullen dan ook centraal staan in deze blog, omdat zij veel van mijn activiteiten hebben bepaald.

Om met het laatste te beginnen: op woensdag stapte de InwonersPartij uit de coalitie en donderdag trad Elly van Wageningen als wethouder terug. Tegelijkertijd trad de ChristenUnie uit de coalitie. Met het vertrek van deze partijen verloor de coalitie haar meerderheid. Op deze plek wil ik Elly heel erg bedanken voor haar grote inzet voor het besturen van onze stad.

De ontstane situatie is natuurlijk wel een probleem, want de stad moet bestuurd worden. Dat wordt nog urgenter bij een ontwikkeling zoals met de coronacrisis. De partijen in de raad praten over oplossingsrichtingen voor de ontstane situatie. Als grootste partij heeft de VVD de regie. Fractievoorzitter Dennis Grimbergen spreekt met alle partijen om te zien of er een college kan worden gevormd dat een meerderheid in de raad heeft. Het is aan de raadsfracties om zich te beraden op de ontstane situatie en ik heb er vertrouwen in dat bij iedereen het belang van de stad voorop staat. Ondertussen heeft het college op dinsdag 17 maart besloten de verschillende onderdelen uit de portefeuille van voormalig wethouder Van Wageningen bij de andere collegeleden onder te brengen. Ikzelf ben nu ook tijdelijk verantwoordelijk voor Vitaliteit en Gezondheid.

Dan het Coronavirus. De ontwikkelingen volgden zich in een razend tempo op en door het RIVM en de GGD worden we dagelijks geïnformeerd over het verloop van het virus in Nederland en de rest van de wereld. Tot afgelopen donderdag 12 maart zag het dagelijkse leven in onze stad er nog redelijk normaal uit. Maar op die dag kondigden Premier Rutte en minister Bruins verregaande maatregelen aan om het coronavirus te beteugelen. Ik was op dat ogenblik in Veghel (met inachtneming van alle RIVM adviezen) bij de uitvaart van zuster Jacobia. Zij was moeder-overste van de Franciscanessenorde toen ik burgemeester was in Veghel. Tijdens mijn burgemeesterschap heb ik regelmatig goede gesprekken met haar gevoerd: over het klooster, over de haar zorg voor de zusters, over het feit dat het einde van het klooster steeds dichterbij kwam, maar ook over allerlei ontwikkelingen in onze samenleving. Ik was in januari nog bij haar op bezoek geweest en dat was toen een warm weerzien. Het was een plechtige uitvaart met mooie muziek, waaronder ‘in paradisum’: ontroerend.

Maar direct na de uitvaart moest ik terug naar Flevoland. Er was een vergadering van het Regionaal Beleidsteam (RBT) van de Veiligheidsregio ingelast.

In de Veiligheidsregio Flevoland is er nu sprake van een GRIP 4 situatie. Hier wil ik even iets toelichten. Deze term uit de crisis -en rampenbestrijding houdt in dat de effecten van een ramp of crisis de grenzen van gemeenten overschrijden en dat optimale samenwerking tussen gemeenten nodig is. De burgemeester van de grootste gemeente, bij ons Almere, is voorzitter van het RBT. Zelf ben ik vicevoorzitter. In het RBT hebben onder andere alle burgemeesters van de Veiligheidsregio zitting. De voorzitter van het RBT krijgt bevoegdheden die tijdens een lokale crisis bij de burgemeester horen. Denk daarbij aan een noodbevel, een noodverordening en gezag over de politie. Het was de vergadering waarin besloten werd dat vanaf vrijdag 13 maart de noodverordening van kracht zou zijn

Vrijdag. Ik voel natuurlijk mee met de mensen die besmet zijn en voel grote waardering voor de mensen in de zorg. Maar ook anderen die een grote inspanning moeten leveren, zoals (het is een grote groep en ik noem slechts een paar voorbeelden) andere hulpverleners en supermarktmedewerkers, verdienen onze waardering. We staan met zijn allen voor een grote opgaaf, want ons dagelijks leven staat op zijn kop door maatregelen die de overheid neemt om het coronavirus te bestrijden, met alle gevolgen van dien.

Tegelijkertijd is het van het grootste belang om het dagelijks leven zo goed mogelijk door te laten gaan. In het ‘gewone’ leven zitten namelijk alle dingen die we doen om waarde te geven aan wie we zijn en wat we doen. Iedereen mag dat voor zichzelf invullen. Voor mij betekende het dat ik vrijdag de afspraken die er stonden ‘gewoon’ heb ingevuld. Zo heb ik vrijdag onder andere sollicitatiegesprekken voor het NGB gevoerd, wat een paar dagen later al niet eens meer logisch zou zijn geweest.

In het weekend heb ik contact gehad met mijn moeder. In het licht van de genomen maatregelen moet ik naar nieuwe mogelijkheden zoeken om contact met haar te hebben. Zij heeft dezelfde zorgen als veel Nederlanders en dat hebben we met elkaar besproken.

Ook het straatbeeld in Lelystad is veranderd. Voor het stadhuis is afgesproken dat we alleen naar het stadhuis komen als het nodig is. Raadsvergaderingen zijn afgelast. Ik vergader veel via inbelconstructies en digitale vergaderprogramma’s. Vrijwel alle fysieke vergaderingen en bijeenkomsten zijn uit mijn agenda verdwenen. Op zondag kondigen de ministers Bruins en Slob vergaande maateregelen aan die een half uur daarna ingingen. Het gaf ineens hele lange rijen voor de koffieshop :). Zondagavond opnieuw RBT. Deze vergadering was in de Statenzaal van het Provinciehuis zodat iedereen ver uit elkaar kan zitten. De hele veiligheidssituatie in de provincie wordt in een dergelijke vergadering doorgenomen. Daarnaast moest op basis van de nieuwe maatregelen de noodverordening worden aangepast. We zijn in een situatie terecht gekomen die we nog niet eerder hebben meegemaakt.

Een aantal van mijn standaardmaandagvergaderingen heb ik digitaal gedaan. Daarnaast zijn er talloze telefoongesprekken en conference calls over de nieuwe situatie. Ik werk grotendeels vanuit huis. ’s Avonds geluisterd naar de speech van Premier Rutte. Het was een indrukwekkende speech.

Op dinsdag collegevergadering, ook digitaal. Het was een lange vergadering omdat we na de reguliere vergadering ook de kadernota moesten behandelen. Het was in ieder geval mooi om te zien dat we ons vlug aanpassen en de moderne techniek gebruiken om te zorgen dat we besluiten nemen voor het besturen van de stad.

Ik heb de raadsleden Meta Jacobs en Nico Outhuijse gefeliciteerd met hun verjaardagen. Daarna snel gegeten en op weg naar het RBT. Opnieuw de situatie doorgenomen: het meeste gaat gelukkig goed, het is goed te zien hoe veel mensen in staat zijn zich aan te passen en dat er ook snel nieuwe initiatieven ontstaan. Daarnaast worden er natuurlijk ook zorgen gedeeld en wordt er geprobeerd tot oplossingen te komen.

Zorg is wat mij betreft ook het aanhoudende hamsteren. Doe het niet! Juist kwetsbaren, mensen die hard aan het werk zijn voor ons allemaal en mensen met beperkte financiën worden hier de dupe van.

Op de weg terug naar huis is het stil. We zitten in een unieke situatie die een grote inspanning zal vragen. Maar ik weet het zeker: we kunnen het samen aan.

Kalmte en een helder hoofd

 Vanzelfsprekend zal ik in deze blog iets zeggen over het Coronavirus en wat dat betekent voor de (Lelystadse) samenleving en mijn rol als bestuurder bij de verspreiding van een dergelijk virus. Sinds afgelopen donderdag 27 februari is er ook sprake van besmetting in Nederland. Als ik dit schrijf zijn er 82 mensen in Nederland waarbij besmetting is vastgesteld, waarvan twee in Flevoland, een in Zeewolde en een in Almere. Waakzaamheid is dus geboden, maar tegelijkertijd moeten we tegen onszelf en anderen zeggen rustig te blijven en met ons leven doorgaan zoals we altijd al deden, waarbij we wel de richtlijnen zoals door het RIVM gegeven (waaronder handen wassen) goed in acht moeten nemen. De Engelsen hebben er een mooie uitdrukking voor ‘keep calm and carry on.’ Ik zal dan ook gewoon verslag doen van de week. Dus….

Op woensdag en donderdagmorgen was ik bij de jaarlijkse burgemeestersconferentie (6 weken achter elkaar met rond de 35 burgemeesters) georganiseerd door het Nederlands Genootschap van Burgemeesters waarvan ik secretaris van het bestuur ben. Het was een interessante bijeenkomst: Daan Rovers, de denker des Vaderlands naam ons mee in haar gedachten over participatie, terwijl staatsraad bij de Raad van State Rosa Uylenburg haar inzichten deelde over de taak van de Raad onder andere naar aanleiding van de stikstof uitspraak van de Raad van State. Persoonlijk was ik geraakt door een bezoek aan het Verscholen Dorp, een onderduiklocatie in de bossen van Nunspeet, waar tussen april 1943 en oktober 1944 veel onderduikers veilig verbleven. Het Verscholen Dorp werd op 29 oktober 1944 per ongeluk ontdekt, de meeste onderduikers konden vluchten maar 8 Joden werden gearresteerd waarvan er uiteindelijk drie in het Verscholen Dorp zelf zijn gefusilleerd. Op 4 mei 1994 werd er een monument voor deze mensen opgericht.

Op donderdag kwam de eerste melding van besmetting met het nieuwe coronavirus (formeel SARS CoV-2) binnen. Het virus veroorzaakt de ziekte COVID-19. Dat is veel technische informatie en ik blijf, net als iedereen, praten over het coronavirus. Daar was het land op voorbereid en zowel op radio als televisie werden er informatieve programma’s aan gewijd. In Nederland voert het ministerie van VWS de regie. Allerlei organisaties werken samen om besmettingen te voorkomen en de gevolgen van het nieuwe virus te beperken. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) geeft advies aan artsen, laboratoria en GGD’s over het coronavirus. Volgens de Wet publieke gezondheid zijn de volgende organisaties verantwoordelijk:

  • Het bestuur van de Veiligheidsregio draagt zorg voor de voorbereiding van de bestrijding,
  • De voorzitter van de Veiligheidsregio draagt zorg voor de bestrijding van het virus.
  • De minister van VWS geeft leiding aan de bestrijding en kan de voorzitter van de Veiligheidsregio opdragen hoe de bestrijding ter hand te nemen.
  • De uitvoering van de bestrijding is opgedragen aan de regionale GGD.

De voorzitter van de Veiligheidsregio Flevoland is de burgemeester van Almere en ik ben de plaatsvervangend voorzitter. In die hoedanigheid was ik dinsdag 3 maart op het ministerie samen met de andere voorzitters van de Veiligheidsregio’s om verder geïnformeerd te worden door onder andere de ministers Bruins en Grapperhaus over de stand van zaken. Er zijn verschillende scenario’s ontwikkeld om met het coronavirus om te gaan. Op het ogenblik houden wij het containmentscenario aan. Dat betekent dat er sprake is van besmettingsgevallen en de inspanning is er op gericht de besmetting zoveel mogelijk in te dammen. Tot zover.

Terug naar donderdag 27 februari … Er was die middag een heel leuke boekpresentatie in Lelystad. De biografie van Hans Gruijters (1931-2005), de eerste burgemeester van Lelystad, werd gepresenteerd. De biografie is geschreven door Klaas Tammes en heeft als titel ‘Een verdwaalde intellectueel’. Hans Gruijters was niet alleen burgemeester van Lelystad tussen 1980 en 1996, maar ook minister van Volkshuisvesting in het kabinet Den Uyl (1973-1977), kroegbaas, journalist en een scherp debater. Met zijn Haagse connecties heeft hij veel betekend voor Lelystad en het boek is ook deels een stuk geschiedenis van onze stad. Het eerste exemplaar werd uitgereikt aan Hans Wiegel en onder de genodigden waren de voormalige burgemeesters van Lelystad Chris Leeuwe en Margreet Horselenberg en oud-premier Dries van Agt.

Op vrijdag had ik een aantal burgemeesters op bezoek die met mij in bespreking wilden over wat er allemaal bij komt kijken als je burgemeester van een fusiegemeente bent. Een proces waarbij ik als burgemeester van Veghel, nu onderdeel van Meierijstad, intensief bij betrokken ben geweest.

In de middag was ik met een deel van de raad op bezoek bij Bioveterinary Research dat onderdeel is van de Universiteit van Wageningen (WBVR). De raad werd geïnformeerd over wat deze organisatie precies doet, wat de wettelijke taken zijn en wat haar betekenis is als werkgever in Lelystad. Er was een rondleiding en een afsluitende borrel, waar ik niet meer bij was. Terug in het Lelystad had ik nog een gesprek met kamerlid Thierry Aartsen.

Op zaterdag, zie facebook, kreeg ik tijdens de Carnaval-after party de sleutels van de stad terug van Prins Joon de 21e , alias Wim Botter. Met de hele hofhouding van de Prins sta ik op de foto. Het was net als al een week eerder bij de sleuteloverhandiging een feestelijk moment.

Op zondag 1 maart alweer een feestje. Mede dankzij de motiemarkt van de Lelystadse raad heeft ’t Lapp een nieuwe locatie: Grutterswal 108. ’t Lapp is een platform dat levendigheid en beleving in Lelystad wil brengen en een stem wil geven aan mensen met originele en creatieve ideeën. De opening werd muzikaal opgeluisterd door de band Fleetwood Back. Naast deze ‘happening’ stond de zondag ook in het teken van mijn wekelijkse huiswerk: het lezen van stukken.

Maandag had ik veel interne overleggen en dinsdag het college. Als college hebben we een bezoek afgelegd bij onze collega’s van de Noordoostpolder. We hebben dossiers, zoals Lelystad Airport, Lelystad Next Level, Ondermijning en het Zorgaanbod Flevoland besproken. Het was goed om de banden aan te halen. Zoals gezegd moest ik dinsdagavond naar de minister van WVS. Emiel van den Herberg en Meta Jacobs hebben het voorzitterschap van raad waargenomen.

Nog een keer veiligheid

Rond tijden van voorjaarvakantie en carnaval lopen de werkweken ook wat anders en er is minder om over te vertellen. Ik wil een deel van deze blog dan ook benutten om het thema veiligheid aan de hand van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) verder uit te diepen. Maar eerst wil ik twee mooie gebeurtenissen delen.

Allereerst het Flevopenningengala van vrijdag dat altijd een feestelijke gebeurtenis is. Lelystad was aan de beurt om dit te organiseren en had als locatie Lelystad Airport gekozen. Ik heb in mijn speech zowel gesproken over wat Flevoland verbindt als wat de afzonderlijke plaatsen bijzonder maakt. De winnaars van de verschillende penningen waren Suplacon uit Emmeloord voor TOPonderneming, Almere City FC in de categorie participatie en de Windesheim Flevopenning voor studente Ellen de Bruin. Op zaterdagochtend om 11.11 uur precies was de sleuteloverdracht aan Prins Wim (Botter), zodat ook in Lelystad het carnaval kon beginnen. Het was de 51e keer dat Lelystad carnaval vierde en de 20e keer dat Carnavalsclub De Joon het carnaval in Lelystad organiseerde.

Het Integraal Veiligheidsplan, kortweg het IVP. Het IVP wordt door de raad voor de duur van 4 jaar vastgesteld en dit IVP loopt van 2018 tot en met 2022 en halverwege vindt er een tussenevaluatie plaats, die tot doel heeft te kijken wat de stand van zaken is en waar nodig bij te sturen. Ook de tussenevaluatie wordt door het college aan de raad aangeboden. Om met de cijfers te beginnen. Het beeld dat uit de evaluatie verschijnt is vrij positief, maar kent talloze nuances. De criminaliteit is de afgelopen jaren 7 % gedaald in onze stad. Als positieve ontwikkelingen zijn aan te merken dat het aantal gewelddelicten met 13 % is gedaald en het aantal woninginbraken met 31 %. Mensen geven aan hun eigen buurt voor veiligheid een 7,2, ook het beleven van veiligheid in de eigen buurt scoort hoog: 79 % van alle inwoners voelt zich veilig in hun eigen buurt.

Hoewel deze cijfers heel redelijk zijn, kan je voor wat betreft veiligheid nooit tevreden zijn, eenvoudigweg omdat er geen ideale wereld zonder criminaliteit bestaat en het is natuurlijk vreselijk om slachtoffer te zijn van een inbraak, geweld en andere zaken. Er zijn ook verbeterpunten zoals het feit dat jeugdoverlast nog vaak, te vaak, voorkomt, het aantal autokraken fors is toegenomen en in de publieke ruimte vaak overlast wordt ervaren van personen met verward gedrag. Die laatste groep mensen valt nadrukkelijk binnen het gebied zorg en veiligheid en voor mij een belangrijk domein om de samenwerking te versterken. Bij personen met verward gedrag is het verband tussen zorg en veiligheid bijvoorbeeld heel duidelijk. Personen met verward gedrag zijn om allerlei redenen de laatste jaren meer zichtbaar op straat. Vaak zijn het mensen die de grip op hun leven dreigen te verliezen of al verloren hebben, waarbij het risico aanwezig is dat zij anderen iets aan kunnen doen of schade kunnen berokkenen. Vaak is er sprake van ontwrichting door sociale problemen in combinatie met psychiatrische problemen of verslavingsproblematiek. Om die mensen te helpen, maar ook om de veiligheid op straat te kunnen garanderen en het gevoel van veiligheid zo groot mogelijk te houden moet er op een goede manier tussen diverse organisaties worden samen gewerkt. Denk daarbij aan gemeenten, politie, GGD/GGZ, Welzijn en het Leger des Heils.

Daarnaast maken we veel stappen op het gebied van ondermijning en zie ik veel professionele inzet en betrokkenheid van inwoners. De politie heeft zo’n 2000 verdachten aangehouden in de afgelopen twee jaar, het aantal WhatsApp groepen is gegroeid naar 145 en ruim achtduizend Lelystedelingen zijn lid van Burgernet. Ook zijn er 36 drugspanden ontruimd en heb ik er acht laten sluiten. De betrokkenheid van bewoners bij de aanpak van onveiligheid zou ik graag willen intensiveren. Mensen zien dan dat de problemen worden aangepakt en er ontstaat een grotere betrokkenheid bij de veiligheidsproblemen. De bereidheid om mee te denken en mee te werken aan oplossingen neemt dan naar verwachting toe.

Waar ik de komende tijd ook extra op wil inzetten is cybercrime en digitale criminaliteit. Dat raakt ons allemaal en er zijn inmiddels tal van voorbeelden van organisaties die worden aangevallen door hackers. Denk daarbij aan de universiteit van Maastricht die rond de kerst verleden jaar slachtoffer was van een dergelijke aanval.

Volgende week is de week weer wat normaler qua verloop. Ik neem jullie daar met veel plezier dan weer in mee. Wat ik met jullie wilde delen is dat er door veel mensen en instellingen hard is en wordt gewerkt aan een veilig Lelystad. Het is mijn wens dat bewoners veilig zijn en zich veilig voelen in onze mooie stad. Een combinatie van preventie, voorlichting, samenwerking, betrokkenheid en een harde aanpak van daders zorgt ervoor dat onze gemeente steeds veiliger wordt. Een gemeente kan dat niet alleen, en dat geldt ook voor de politie. We zullen ons samen moeten blijven inzetten voor de veiligheid van onze stad. Met samen bedoel ik bewoners, ondernemers, politie, gemeente, justitie en allerlei instellingen. Door samen er aan gaan staan, zal Lelystad een steeds veiligere stad worden!

Veiligheid

Woensdag mocht ik een lezing geven voor de Rotary in Lelystad over ondermijning. De simpelste definitie van ondermijning is de vermenging van de criminele wereld met de niet-criminele wereld, oftewel de onderwereld raakt vermengd met de bovenwereld. Criminelen maken gebruik van de diensten van de bovenwereld en infiltreren en beïnvloeden zo onze samenleving. Normen vervagen en het gevoel van veiligheid en leefbaarheid neemt af, de integriteit van het openbaar bestuur komt onder druk te staan. Diverse leden van de serviceclub waren verrast dat het overal (dus ook in Lelystad) zo uitgebreid voorkomt. Voor het grotere beeld: veel ondermijnende criminaliteit is gerelateerd aan de handel in drugs en het op een of andere manier witwassen van het geld wat ermee wordt verdiend.

Mijn eerste twee overleggen op donderdagmorgen stonden in het teken van veiligheid en (weer) ondermijning. Allereerst was er de stuurgroep Lelystad Airport-Veiligheid, die zoals de naam van de vergadering doet vermoeden gaat over veiligheid in en om het vliegveld. Veiligheid kent grofweg twee aspecten die allebei aan de orde komen in deze vergadering: safety en security. Safety staat voor veiligheid en security voor beveiliging. Iemand die over veiligheid gaat, houdt zich bezig met het minimaliseren van risico’s op het gebied van veiligheid om zo ongevallen, incidenten of erger te voorkomen. Iemand die over beveiliging gaat houdt zich bezig met de analyse van de bedreigingen van de organisatie (bv terrorisme, computercriminaliteit) en maatregelen daartegen. Veiligheid en beveiliging moeten goed op elkaar worden afgestemd omdat hun perspectieven kunnen verschillen. Een simpel voorbeeld: uit veiligheidsoverwegingen zou je alle in -en uitgangen van een gebouw zo open mogelijk willen hebben, omdat in geval van brand iedereen makkelijk kan vluchten. Uit beveiligingsoverwegingen wil je juist de toegang tot een gebouw niet gemakkelijk maken. Het spreekt voor zich dat het veiligheidsvraagstuk voor een vliegveld een complexe zaak is, dat goed moet worden geïmplementeerd.

Het tweede overleg was kortweg het DIS-overleg. Dit staat voor Districtelijke Integrale Stuurgroep. Ik ben voorzitter van dit overleg. In dit overleg wordt de casuïstiek besproken met betrekking tot ondermijning. Aan de vergadertafel zitten naast mijzelf, de officier van justitie, de politie, de belastingdienst en het RIEC (Regionaal Informatie en Expertisecentrum, een dienst die zich specifiek bezig houdt met de bestrijding van ondermijnende criminaliteit). We bespreken de aanpak van de lopende zaken, wie welke inzet pleegt en hoeveel capaciteit ermee gemoeid is.

In de middag was ik in Den Haag voor een vergadering van het bestuur van de VNG.

Terug in Lelystad mocht ik donderdagavond aanzitten bij een dinér pensant (met deelnemers uit onderwijs, bedrijfsleven, overheid en leerlingen van het MBO college) in de Stadsboerderij Boer Kok over regionale circulaire economie, georganiseerd door het MBO College. Circulaire economie staat voor een economisch systeem dat gericht is op zo optimaal mogelijk hergebruiken van producten, onderdelen en grondstoffen. Door maximaal hergebruik behouden deze producten, onderdelen en grondstoffen zo lang mogelijk hun waarde. Gastspreker van de avond was voormalig astronaut André Kuipers die, zoals bekend is, zeer begaan is met de leefbaarheid van onze planeet.

Op vrijdag had ik een kennismakingsgesprek met Thea Wieringa, de nieuwe directeur van Intermetzo, Justitiële Jeugdinrichting Lelystad (JJI). Zij begint per 1 april. In mijn nieuwjaarsspeech heb ik er nog aan gerefereerd dat ik blij was dat we de JJI voor Lelystad hebben weten te behouden. De JJI is als enige justitiële jeugdinrichting in Nederland gespecialiseerd in de behandeling van licht verstandelijk beperkte (LVB-) jongeren met complexe psychische en psychiatrische stoornissen. Gelukkig is deze expertise niet wegbezuinigd. Scheidend interim-directeur Volkert Batelaan vergezelde Thea Wieringa en van hem heb ik afscheid genomen.

In de middag een van de aardigste taken van een burgemeester, het feliciteren van bruidsparen met hun 60-jarig huwelijk, zie ook facebook. Bij toeval waren er twee op een dag (ze waren al eerder zoveel jaar getrouwd, maar door een volle agenda dit ingepland op vrijdag). Allereerst was ik op bezoek bij het echtpaar van Senten-Stapper en daarna bij het echtpaar Koopmans-Eijlders. Nogmaals van harte gefeliciteerd!

Behalve wat mails beantwoorden en het lezen van stukken voor de komende week, had ik in het weekend geen noemenswaardige afspraken.

Op maandag kwam het thema veiligheid onder andere terug in een overleg veiligheid in het voortgezet onderwijs. Samen met wethouder Elly van Wageningen en bestuurder Barry Lommen hebben we de stand van zaken doorgenomen. Daarnaast stond maandag in het teken van bestuurlijk-ambtelijke overleggen.

Na de collegevergadering op dinsdag ben ik op uitnodiging van het provinciebestuur van Noord-Brabant samen met gedeputeerde Fackeldey en Carolien naar ’s-Hertogenbosch gegaan voor de 56e editie van het Oetelconcert. ‘s-Hertogenbosch heet gedurende de carnaval Oeteldonk en daarvan is de naam van het concert afgeleid. Het Oetelconcert is een sfeervol concert dat door henzelf als klassiek en carnavalesk wordt omschreven. Zoals de foto’s op facebook laten zien, was het erg gezellig.

Als afsluiter van deze week wil ik graag nog even vooruit verwijzen naar het Flevopenningengala op vrijdag 21 februari. Sinds 2004 reikt de Stichting Flevopenningen prijzen uit aan Flevolandse ondernemingen die onder meer succesvol, vernieuwend, duurzaam en inclusief zijn en die van economische betekenis zijn voor Flevoland. Premier Mark Rutte zal – ijs en weder dienende – de Flevopenning Toponderneming uitreiken. Voor meer informatie verwijs ik naar de website https://flevopenningen.nl/

 

Werk en storm

Regelmatig sport ik op woensdagochtend en dat meld ik, om redenen van relevantie, niet altijd. Voor vandaag vond ik het een mooie opening, met de mededeling daarbij dat het me fitter maakt en helpt in mijn functioneren. Nu ter zake! 🙂

Woensdag stond voor een deel in het teken van de veiligheid. Er was zowel een vergadering van Externe Stuurgroep Veiligheid als een Interne Stuurgroep Veiligheid. Om met de eerste te beginnen: aan deze vergadering nemen deel de brandweer, politie, Welzijn Lelystad, de GGD, Centrada, GGZ en het Openbaar Ministerie. De leidraad van het overleg is het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2018-2022. Op de agenda stonden onder andere het Veiligheidsbeeld Lelystad en de nieuwe opzet Jongerenwerk. Als belangrijke meerwaarde voor dit overleg zie ik dat alle organisaties op bestuurlijk niveau vanuit hun eigen perspectief met elkaar overleggen over de veiligheid van Lelystad.

Daarna was het de beurt aan de Interne Stuurgroep Veiligheid. Dit is een informerend overleg waar wethouders deelnemen die binnen hun portefeuille een relatie hebben met veiligheid. Denk daarbij aan de raakvlakken zorg en veiligheid of jeugd en veiligheid. Ook hier werd de inrichting van het Jeugdwerk besproken en kwam de tussenevaluatie van het IVP aan bod. De winst van dit overleg zit ‘m in het delen van beleid in de verschillende stadia van ontwikkeling. Collegeleden kunnen hun vragen stellen en input leveren. Op deze manier wordt het een rijker beleidsstuk dat gedragen wordt door iedereen.

Op donderdag had ik bestuursvergadering van de G40, het samenwerkingsverband van 40 (middel)grote steden op een aantal gezamenlijke stedelijke vraagstukken. Ik ben daarvan vicevoorzitter. Het was een interessante agenda. Zo hebben we een aantal kernboodschappen besproken waarmee we op een bepaald thema naar buiten toe willen communiceren. Denk daarbij onder andere aan de verhouding G40 en het rijk, wonen, preventie en juiste zorg. Daarnaast stond een actueel punt op de agenda, herijking van het gemeentefonds. Het Gemeentefonds is een begrotingsfonds waaruit gemeenten worden gesubsidieerd om hun taken uit te voeren. De herijking is nodig omdat in de afgelopen decennia de verdeling was scheef gegroeid, zo is de veronderstelling. Hoewel langzaam de contouren van het nieuwe model zichtbaar worden, is er nog geen eindresultaat, al lijkt de tendens dat de middelen worden herverdeeld van kleine naar grote steden, van oost naar west en van het platteland naar de stad. Wat in ieder geval blijkt is dat er vrijwel overal een fors tekort is op het sociaal domein. Dus naast verdeling moet het zeker ook gaan om meer geld vanuit het rijk. In het Binnenlands Bestuur verschenen een aantal interessante artikelen over de herijking. Voor de mensen die zich hierin willen verdiepen verwijs ik hiernaar.

In de middag had ik afspraak met de (plv) directeur-generaal Bert van Delden om onder andere Lelystad Next Level onder de aandacht te brengen van het rijk. Hierover hoop ik in latere blogs meer informatie te geven.

Terug in Lelystad mocht ik een stadscompliment uitreiken. Ik heb hierover op facebook al het een en ander gedeeld. De aanleiding was het zware verkeersongeluk op 29 november 2019 dat aan twee mensen (een grootvader en zijn kleinzoon) het leven kostte. De drie mensen die het stadscompliment ontvingen waren het eerst op de plaats van het ongeluk en hebben met moed en compassie zo goed mogelijk hulp geboden. Het was een sobere plechtigheid en ik mocht namens de familie de dank uitspreken richting mevrouw Zandvliet en de heren Brakkee en Ott. Namens de familie was er een vertegenwoordiger aanwezig.

Bij de locatie van de Flevolandse Theatervereniging JTL in de Kamp mocht ik het startsein geven voor de kick-off van Lelystadse editie van de Samenloop voor Hoop. Na 2018 is dit de tweede editie van dit evenement dat een initiatief is van het KWF voor iedereen die iets tegen kanker wil doen. In het weekend van 5 en 6 september is er een 24-uurs wandelestafette waar er samen met lotgenoten wordt stil gestaan bij kanker, maar ook het leven wordt gevierd. Voor wie meer wil weten: https://www.samenloopvoorhoop.nl/alle-samenlopen/flevoland/lelystad-2020/

’s Avonds werd Lelystad opgeschrikt door een grote brand bij manege X-tern. Gelukkig vielen er geen slachtoffers en werden alle 53 paarden gered.

Op vrijdag had ik een vergadering van de stuurgroep Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptie. Ik heb het wel eens eerder toegelicht maar het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie is een gezamenlijk plan van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk. Het Deltaplan versnelt en intensiveert de aanpak van wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen. Ik ben blij dat ik via deze nevenfunctie een bijdrage kan leveren aan oplossing van deze problematiek.

Zaterdag was ik samen met Carolien in Groningen, de stad waar ik heb gestudeerd en goede herinneringen aan heb. We hebben het Forum bezocht dat bedoeld is als ontmoetingsplek voor bewoners en bezoekers van de stad en in november 2019 is geopend. Het was de moeite van het bezoek waard.

Zondag was een rustige dag voor mij, al werd Lelystad nog wel opgeschrikt door een grote brand op Noordersluis. Natuurlijk triest dat het bedrijf is afgebrand, maar er waren gelukkig geen mensen gewond of erger.

Ook maandag stond in het teken van een veiligheidsoverleg, namelijk het Bestuurlijke Stuurgroep strategische programma Drieslag dat onder de noemer “samen kwalitatief sterker” werkt aan samenwerking tussen de veiligheidsregio Utrecht, Gooi -en Vechtstreek en Flevoland. De maandag bestond verder uit veel interne overleggen en de dag eindigde qua werk al met al om 22.00 uur.

Dinsdag stonden zoals altijd voornamelijk in het teken van college en raad met wat kleine overleggen tussendoor. Volgende week is een wat rustiger week dan anders omdat het de voorjaarsvakantieweek is en dat is altijd te merken.