Nog een keer veiligheid

Rond tijden van voorjaarvakantie en carnaval lopen de werkweken ook wat anders en er is minder om over te vertellen. Ik wil een deel van deze blog dan ook benutten om het thema veiligheid aan de hand van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) verder uit te diepen. Maar eerst wil ik twee mooie gebeurtenissen delen.

Allereerst het Flevopenningengala van vrijdag dat altijd een feestelijke gebeurtenis is. Lelystad was aan de beurt om dit te organiseren en had als locatie Lelystad Airport gekozen. Ik heb in mijn speech zowel gesproken over wat Flevoland verbindt als wat de afzonderlijke plaatsen bijzonder maakt. De winnaars van de verschillende penningen waren Suplacon uit Emmeloord voor TOPonderneming, Almere City FC in de categorie participatie en de Windesheim Flevopenning voor studente Ellen de Bruin. Op zaterdagochtend om 11.11 uur precies was de sleuteloverdracht aan Prins Wim (Botter), zodat ook in Lelystad het carnaval kon beginnen. Het was de 51e keer dat Lelystad carnaval vierde en de 20e keer dat Carnavalsclub De Joon het carnaval in Lelystad organiseerde.

Het Integraal Veiligheidsplan, kortweg het IVP. Het IVP wordt door de raad voor de duur van 4 jaar vastgesteld en dit IVP loopt van 2018 tot en met 2022 en halverwege vindt er een tussenevaluatie plaats, die tot doel heeft te kijken wat de stand van zaken is en waar nodig bij te sturen. Ook de tussenevaluatie wordt door het college aan de raad aangeboden. Om met de cijfers te beginnen. Het beeld dat uit de evaluatie verschijnt is vrij positief, maar kent talloze nuances. De criminaliteit is de afgelopen jaren 7 % gedaald in onze stad. Als positieve ontwikkelingen zijn aan te merken dat het aantal gewelddelicten met 13 % is gedaald en het aantal woninginbraken met 31 %. Mensen geven aan hun eigen buurt voor veiligheid een 7,2, ook het beleven van veiligheid in de eigen buurt scoort hoog: 79 % van alle inwoners voelt zich veilig in hun eigen buurt.

Hoewel deze cijfers heel redelijk zijn, kan je voor wat betreft veiligheid nooit tevreden zijn, eenvoudigweg omdat er geen ideale wereld zonder criminaliteit bestaat en het is natuurlijk vreselijk om slachtoffer te zijn van een inbraak, geweld en andere zaken. Er zijn ook verbeterpunten zoals het feit dat jeugdoverlast nog vaak, te vaak, voorkomt, het aantal autokraken fors is toegenomen en in de publieke ruimte vaak overlast wordt ervaren van personen met verward gedrag. Die laatste groep mensen valt nadrukkelijk binnen het gebied zorg en veiligheid en voor mij een belangrijk domein om de samenwerking te versterken. Bij personen met verward gedrag is het verband tussen zorg en veiligheid bijvoorbeeld heel duidelijk. Personen met verward gedrag zijn om allerlei redenen de laatste jaren meer zichtbaar op straat. Vaak zijn het mensen die de grip op hun leven dreigen te verliezen of al verloren hebben, waarbij het risico aanwezig is dat zij anderen iets aan kunnen doen of schade kunnen berokkenen. Vaak is er sprake van ontwrichting door sociale problemen in combinatie met psychiatrische problemen of verslavingsproblematiek. Om die mensen te helpen, maar ook om de veiligheid op straat te kunnen garanderen en het gevoel van veiligheid zo groot mogelijk te houden moet er op een goede manier tussen diverse organisaties worden samen gewerkt. Denk daarbij aan gemeenten, politie, GGD/GGZ, Welzijn en het Leger des Heils.

Daarnaast maken we veel stappen op het gebied van ondermijning en zie ik veel professionele inzet en betrokkenheid van inwoners. De politie heeft zo’n 2000 verdachten aangehouden in de afgelopen twee jaar, het aantal WhatsApp groepen is gegroeid naar 145 en ruim achtduizend Lelystedelingen zijn lid van Burgernet. Ook zijn er 36 drugspanden ontruimd en heb ik er acht laten sluiten. De betrokkenheid van bewoners bij de aanpak van onveiligheid zou ik graag willen intensiveren. Mensen zien dan dat de problemen worden aangepakt en er ontstaat een grotere betrokkenheid bij de veiligheidsproblemen. De bereidheid om mee te denken en mee te werken aan oplossingen neemt dan naar verwachting toe.

Waar ik de komende tijd ook extra op wil inzetten is cybercrime en digitale criminaliteit. Dat raakt ons allemaal en er zijn inmiddels tal van voorbeelden van organisaties die worden aangevallen door hackers. Denk daarbij aan de universiteit van Maastricht die rond de kerst verleden jaar slachtoffer was van een dergelijke aanval.

Volgende week is de week weer wat normaler qua verloop. Ik neem jullie daar met veel plezier dan weer in mee. Wat ik met jullie wilde delen is dat er door veel mensen en instellingen hard is en wordt gewerkt aan een veilig Lelystad. Het is mijn wens dat bewoners veilig zijn en zich veilig voelen in onze mooie stad. Een combinatie van preventie, voorlichting, samenwerking, betrokkenheid en een harde aanpak van daders zorgt ervoor dat onze gemeente steeds veiliger wordt. Een gemeente kan dat niet alleen, en dat geldt ook voor de politie. We zullen ons samen moeten blijven inzetten voor de veiligheid van onze stad. Met samen bedoel ik bewoners, ondernemers, politie, gemeente, justitie en allerlei instellingen. Door samen er aan gaan staan, zal Lelystad een steeds veiligere stad worden!

Veiligheid

Woensdag mocht ik een lezing geven voor de Rotary in Lelystad over ondermijning. De simpelste definitie van ondermijning is de vermenging van de criminele wereld met de niet-criminele wereld, oftewel de onderwereld raakt vermengd met de bovenwereld. Criminelen maken gebruik van de diensten van de bovenwereld en infiltreren en beïnvloeden zo onze samenleving. Normen vervagen en het gevoel van veiligheid en leefbaarheid neemt af, de integriteit van het openbaar bestuur komt onder druk te staan. Diverse leden van de serviceclub waren verrast dat het overal (dus ook in Lelystad) zo uitgebreid voorkomt. Voor het grotere beeld: veel ondermijnende criminaliteit is gerelateerd aan de handel in drugs en het op een of andere manier witwassen van het geld wat ermee wordt verdiend.

Mijn eerste twee overleggen op donderdagmorgen stonden in het teken van veiligheid en (weer) ondermijning. Allereerst was er de stuurgroep Lelystad Airport-Veiligheid, die zoals de naam van de vergadering doet vermoeden gaat over veiligheid in en om het vliegveld. Veiligheid kent grofweg twee aspecten die allebei aan de orde komen in deze vergadering: safety en security. Safety staat voor veiligheid en security voor beveiliging. Iemand die over veiligheid gaat, houdt zich bezig met het minimaliseren van risico’s op het gebied van veiligheid om zo ongevallen, incidenten of erger te voorkomen. Iemand die over beveiliging gaat houdt zich bezig met de analyse van de bedreigingen van de organisatie (bv terrorisme, computercriminaliteit) en maatregelen daartegen. Veiligheid en beveiliging moeten goed op elkaar worden afgestemd omdat hun perspectieven kunnen verschillen. Een simpel voorbeeld: uit veiligheidsoverwegingen zou je alle in -en uitgangen van een gebouw zo open mogelijk willen hebben, omdat in geval van brand iedereen makkelijk kan vluchten. Uit beveiligingsoverwegingen wil je juist de toegang tot een gebouw niet gemakkelijk maken. Het spreekt voor zich dat het veiligheidsvraagstuk voor een vliegveld een complexe zaak is, dat goed moet worden geïmplementeerd.

Het tweede overleg was kortweg het DIS-overleg. Dit staat voor Districtelijke Integrale Stuurgroep. Ik ben voorzitter van dit overleg. In dit overleg wordt de casuïstiek besproken met betrekking tot ondermijning. Aan de vergadertafel zitten naast mijzelf, de officier van justitie, de politie, de belastingdienst en het RIEC (Regionaal Informatie en Expertisecentrum, een dienst die zich specifiek bezig houdt met de bestrijding van ondermijnende criminaliteit). We bespreken de aanpak van de lopende zaken, wie welke inzet pleegt en hoeveel capaciteit ermee gemoeid is.

In de middag was ik in Den Haag voor een vergadering van het bestuur van de VNG.

Terug in Lelystad mocht ik donderdagavond aanzitten bij een dinér pensant (met deelnemers uit onderwijs, bedrijfsleven, overheid en leerlingen van het MBO college) in de Stadsboerderij Boer Kok over regionale circulaire economie, georganiseerd door het MBO College. Circulaire economie staat voor een economisch systeem dat gericht is op zo optimaal mogelijk hergebruiken van producten, onderdelen en grondstoffen. Door maximaal hergebruik behouden deze producten, onderdelen en grondstoffen zo lang mogelijk hun waarde. Gastspreker van de avond was voormalig astronaut André Kuipers die, zoals bekend is, zeer begaan is met de leefbaarheid van onze planeet.

Op vrijdag had ik een kennismakingsgesprek met Thea Wieringa, de nieuwe directeur van Intermetzo, Justitiële Jeugdinrichting Lelystad (JJI). Zij begint per 1 april. In mijn nieuwjaarsspeech heb ik er nog aan gerefereerd dat ik blij was dat we de JJI voor Lelystad hebben weten te behouden. De JJI is als enige justitiële jeugdinrichting in Nederland gespecialiseerd in de behandeling van licht verstandelijk beperkte (LVB-) jongeren met complexe psychische en psychiatrische stoornissen. Gelukkig is deze expertise niet wegbezuinigd. Scheidend interim-directeur Volkert Batelaan vergezelde Thea Wieringa en van hem heb ik afscheid genomen.

In de middag een van de aardigste taken van een burgemeester, het feliciteren van bruidsparen met hun 60-jarig huwelijk, zie ook facebook. Bij toeval waren er twee op een dag (ze waren al eerder zoveel jaar getrouwd, maar door een volle agenda dit ingepland op vrijdag). Allereerst was ik op bezoek bij het echtpaar van Senten-Stapper en daarna bij het echtpaar Koopmans-Eijlders. Nogmaals van harte gefeliciteerd!

Behalve wat mails beantwoorden en het lezen van stukken voor de komende week, had ik in het weekend geen noemenswaardige afspraken.

Op maandag kwam het thema veiligheid onder andere terug in een overleg veiligheid in het voortgezet onderwijs. Samen met wethouder Elly van Wageningen en bestuurder Barry Lommen hebben we de stand van zaken doorgenomen. Daarnaast stond maandag in het teken van bestuurlijk-ambtelijke overleggen.

Na de collegevergadering op dinsdag ben ik op uitnodiging van het provinciebestuur van Noord-Brabant samen met gedeputeerde Fackeldey en Carolien naar ’s-Hertogenbosch gegaan voor de 56e editie van het Oetelconcert. ‘s-Hertogenbosch heet gedurende de carnaval Oeteldonk en daarvan is de naam van het concert afgeleid. Het Oetelconcert is een sfeervol concert dat door henzelf als klassiek en carnavalesk wordt omschreven. Zoals de foto’s op facebook laten zien, was het erg gezellig.

Als afsluiter van deze week wil ik graag nog even vooruit verwijzen naar het Flevopenningengala op vrijdag 21 februari. Sinds 2004 reikt de Stichting Flevopenningen prijzen uit aan Flevolandse ondernemingen die onder meer succesvol, vernieuwend, duurzaam en inclusief zijn en die van economische betekenis zijn voor Flevoland. Premier Mark Rutte zal – ijs en weder dienende – de Flevopenning Toponderneming uitreiken. Voor meer informatie verwijs ik naar de website https://flevopenningen.nl/

 

Werk en storm

Regelmatig sport ik op woensdagochtend en dat meld ik, om redenen van relevantie, niet altijd. Voor vandaag vond ik het een mooie opening, met de mededeling daarbij dat het me fitter maakt en helpt in mijn functioneren. Nu ter zake! 🙂

Woensdag stond voor een deel in het teken van de veiligheid. Er was zowel een vergadering van Externe Stuurgroep Veiligheid als een Interne Stuurgroep Veiligheid. Om met de eerste te beginnen: aan deze vergadering nemen deel de brandweer, politie, Welzijn Lelystad, de GGD, Centrada, GGZ en het Openbaar Ministerie. De leidraad van het overleg is het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2018-2022. Op de agenda stonden onder andere het Veiligheidsbeeld Lelystad en de nieuwe opzet Jongerenwerk. Als belangrijke meerwaarde voor dit overleg zie ik dat alle organisaties op bestuurlijk niveau vanuit hun eigen perspectief met elkaar overleggen over de veiligheid van Lelystad.

Daarna was het de beurt aan de Interne Stuurgroep Veiligheid. Dit is een informerend overleg waar wethouders deelnemen die binnen hun portefeuille een relatie hebben met veiligheid. Denk daarbij aan de raakvlakken zorg en veiligheid of jeugd en veiligheid. Ook hier werd de inrichting van het Jeugdwerk besproken en kwam de tussenevaluatie van het IVP aan bod. De winst van dit overleg zit ‘m in het delen van beleid in de verschillende stadia van ontwikkeling. Collegeleden kunnen hun vragen stellen en input leveren. Op deze manier wordt het een rijker beleidsstuk dat gedragen wordt door iedereen.

Op donderdag had ik bestuursvergadering van de G40, het samenwerkingsverband van 40 (middel)grote steden op een aantal gezamenlijke stedelijke vraagstukken. Ik ben daarvan vicevoorzitter. Het was een interessante agenda. Zo hebben we een aantal kernboodschappen besproken waarmee we op een bepaald thema naar buiten toe willen communiceren. Denk daarbij onder andere aan de verhouding G40 en het rijk, wonen, preventie en juiste zorg. Daarnaast stond een actueel punt op de agenda, herijking van het gemeentefonds. Het Gemeentefonds is een begrotingsfonds waaruit gemeenten worden gesubsidieerd om hun taken uit te voeren. De herijking is nodig omdat in de afgelopen decennia de verdeling was scheef gegroeid, zo is de veronderstelling. Hoewel langzaam de contouren van het nieuwe model zichtbaar worden, is er nog geen eindresultaat, al lijkt de tendens dat de middelen worden herverdeeld van kleine naar grote steden, van oost naar west en van het platteland naar de stad. Wat in ieder geval blijkt is dat er vrijwel overal een fors tekort is op het sociaal domein. Dus naast verdeling moet het zeker ook gaan om meer geld vanuit het rijk. In het Binnenlands Bestuur verschenen een aantal interessante artikelen over de herijking. Voor de mensen die zich hierin willen verdiepen verwijs ik hiernaar.

In de middag had ik afspraak met de (plv) directeur-generaal Bert van Delden om onder andere Lelystad Next Level onder de aandacht te brengen van het rijk. Hierover hoop ik in latere blogs meer informatie te geven.

Terug in Lelystad mocht ik een stadscompliment uitreiken. Ik heb hierover op facebook al het een en ander gedeeld. De aanleiding was het zware verkeersongeluk op 29 november 2019 dat aan twee mensen (een grootvader en zijn kleinzoon) het leven kostte. De drie mensen die het stadscompliment ontvingen waren het eerst op de plaats van het ongeluk en hebben met moed en compassie zo goed mogelijk hulp geboden. Het was een sobere plechtigheid en ik mocht namens de familie de dank uitspreken richting mevrouw Zandvliet en de heren Brakkee en Ott. Namens de familie was er een vertegenwoordiger aanwezig.

Bij de locatie van de Flevolandse Theatervereniging JTL in de Kamp mocht ik het startsein geven voor de kick-off van Lelystadse editie van de Samenloop voor Hoop. Na 2018 is dit de tweede editie van dit evenement dat een initiatief is van het KWF voor iedereen die iets tegen kanker wil doen. In het weekend van 5 en 6 september is er een 24-uurs wandelestafette waar er samen met lotgenoten wordt stil gestaan bij kanker, maar ook het leven wordt gevierd. Voor wie meer wil weten: https://www.samenloopvoorhoop.nl/alle-samenlopen/flevoland/lelystad-2020/

’s Avonds werd Lelystad opgeschrikt door een grote brand bij manege X-tern. Gelukkig vielen er geen slachtoffers en werden alle 53 paarden gered.

Op vrijdag had ik een vergadering van de stuurgroep Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptie. Ik heb het wel eens eerder toegelicht maar het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie is een gezamenlijk plan van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk. Het Deltaplan versnelt en intensiveert de aanpak van wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen. Ik ben blij dat ik via deze nevenfunctie een bijdrage kan leveren aan oplossing van deze problematiek.

Zaterdag was ik samen met Carolien in Groningen, de stad waar ik heb gestudeerd en goede herinneringen aan heb. We hebben het Forum bezocht dat bedoeld is als ontmoetingsplek voor bewoners en bezoekers van de stad en in november 2019 is geopend. Het was de moeite van het bezoek waard.

Zondag was een rustige dag voor mij, al werd Lelystad nog wel opgeschrikt door een grote brand op Noordersluis. Natuurlijk triest dat het bedrijf is afgebrand, maar er waren gelukkig geen mensen gewond of erger.

Ook maandag stond in het teken van een veiligheidsoverleg, namelijk het Bestuurlijke Stuurgroep strategische programma Drieslag dat onder de noemer “samen kwalitatief sterker” werkt aan samenwerking tussen de veiligheidsregio Utrecht, Gooi -en Vechtstreek en Flevoland. De maandag bestond verder uit veel interne overleggen en de dag eindigde qua werk al met al om 22.00 uur.

Dinsdag stonden zoals altijd voornamelijk in het teken van college en raad met wat kleine overleggen tussendoor. Volgende week is een wat rustiger week dan anders omdat het de voorjaarsvakantieweek is en dat is altijd te merken.

Hoe oefen je een ramp?

Ik wil deze blog beginnen om even stil te staan bij het overlijden van Auke Pluim. Hij is 66 jaar geworden. Auke was decennia lang persfotograaf in Deventer en kan om een beeld te geven qua rol vergeleken worden met Fotostudio Wierd in onze stad. Ik kende Auke al lang en had tijdens mijn wethouderschap in Deventer veel met hem van doen. Hij was een van de bekende gezichten in het Deventer straatbeeld en een fotograaf die zijn werk met passie deed.

De bestuurlijke dag begon woensdag met een overleg met wethouder Nelly Den Os en Rita Verdonk over hoe de zorg het beste kan worden ‘(ont)regeld’. Rita Verdonk bezoekt in opdracht van het ministerie van WVS diverse gemeenten in het kader van “ (Ont)regel de Zorg” om te praten over de mogelijkheden om zorg zo goed mogelijk aan te bieden. Interessant gesprek over een complex vraagstuk. In de middag stonden nog twee overleggen gepland. Allereerst het Veiligheidsbestuur Flevoland, gevolgd door een gesprek met Ben Vermeer, directeur van het MBO College Lelystad over de samenwerking Onderwijs, Overheid en Arbeidsmarkt.

Op donderdag mocht ik om te beginnen cultuur opsnuiven. Als voorzitter van de jury voor de BNG Erfgoedprijs heb ik samen met mijn mede-juryleden geluisterd naar de pitches van de genomineerde gemeenten. Mooie verhalen over mooie Nederlandse plaatsen die ik in alfabetische volgorde nog even wil noemen, met daarbij de tip dat ze allemaal een bezoek waard zijn: Alkmaar, Appingedam, Noordenveld en Schouwen-Duiveland

Dit overleg was in Amersfoort, waar ik gelukkig kon blijven voor de volgende vergadering:  de taskforce GOC (taskforce georganiseerde criminaliteit). Lid van deze taskforce zijn (op de schaal van midden nederland) vertegenwoordigers van onder andere politie, openbaar ministerie, belastingdienst. Zelf vertegenwoordig ik de Flevolandse gemeenten in dit overleg. Aan de orde kwamen onder ander landelijke ontwikkelingen op het gebied van ondermijning en bestuurlijke weerbaarheid waarvoor inmiddels veel handreikingen zijn ontwikkeld.

Vrijdag stond in het teken van een grootschalige rampenoefening met als locatie Lelystad Airport. De ramp waarom het ging was: wat moet er gebeuren als een vliegtuig neerstort op de landingsbaan. In dit geval een vliegtuig met 192 mensen aan boord, passagiers inclusief bemanning. Er is sprake van veel slachtoffers, brand, gevaar voor de omgeving en chaos. Er wordt dan gelijk opgeschaald naar GRIP 3. Voor de meeste mensen zal de GRIP structuur onbekend zijn, dus enig uitleg is op zijn plaats. GRIP staat voor Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure en betekent dat alle hulpdiensten in actie komen om een incident te bestrijden. Het gaat voor wat de hulpdiensten betreft om de brandweer, politie, GHOR (GGD) en de gemeente (bevolkingszorg). Bij GRIP 1 bestrijden de hulpdiensten gezamenlijk het incident en bij GRIP 2 is het gebied dat door het incident wordt geraakt groter dan het incident zelf. Er wordt er dan een zogeheten operationeel team ingericht om de bredere effecten van een incident te bestrijden. Bij GRIP 3 komt er Gemeentelijk Beleidsteam (GBT) onder voorzitterschap van de burgemeester in actie. Met vooral als doel de gevolgen voor de wat langere termijn (>12 uur) in beeld te brengen en uit te zetten. Naast de genoemde diensten nemen ook de Officier van Justitie en een Informatiemanager deel aan de vergadering. Daarnaast is het bij GRIP 3 ook aan de burgemeester te besluiten over bestuurlijke dilemma’s.
In dit geval zaten ook omdat het een vliegveld betreft, de directeur van het vliegveld en de Koninklijke Marechaussee aan tafel. Indien noodzakelijk worden andere specialismen ingeschakeld. Dat kan werkelijk van alles zijn.

Het is een beetje technisch verhaal, maar dan is het beeld duidelijk. Er gebeurt in zo’n oefening heel erg veel en dat is bijzonder leerzaam. Zeker omdat het hier het vliegveld betreft en dat, ook voor mij, een uniek locatie is. Het gaat bij deze ramp om goede communicatie en betekenis geven aan de inwoners over deze ramp en de gevolgen van de ramp op langere termijn.

Ik had een rustig weekend met wat privéactiviteiten. Zo was ik met mijn moeder en mijn zus Marleen op bezoek in Leeuwarden waar de Compagnie Carabosse optrad met Installation de Feu. Prachtig om te zien. Zondag mocht ik uit handen van Peter Hekking van het Sea Bottom Jazz Festival de eerste kaarten voor de editie 2020 ontvangen. Als locatie was het station gekozen en er werd een mini-concert gegeven. Als ik het goed heb begrepen staat de piano vaker op het station en kan iedereen laten horen hoe virtuoos zijn of haar pianospel is. Voor informatie verwijs ik naar de website https://seabottom.nl/

En natuurlijk stukken lezen voor de komende week…:)

Op maandag (zie facebook) mocht ik voor het eerst in Lelystad jeugdlintjes uitreiken aan twee jonge stadsgenoten, Inge Romeijn en Bryan Berkemeyer. De jeugdlintjes zijn in het leven geroepen om de positieve maatschappelijke inzet van jonge mensen te waarderen. Inge ontving het lintje omdat zij al jarenlang mantelzorger is en zich ook sterk maakt voor de positie van jonge mantelzorgers en Bryan kreeg het lintje onder andere voor zijn jarenlange inzet bij de Stichting Voedselbank Jediah. Proficiat Inge en Bryan.

Dinsdag was er de collegevergadering en verschillende interne overleggen. De dag werd afgesloten met het jaarlijks bestuursdiner van het Interprovinciaal Overleg, de Unie van Waterschappen en de VNG. Zoals de foto’s op facebook al lieten zien was ik daar onder andere met de commissaris van de Koning Flevoland Leen Verbeek en gedeputeerde Jop Fackeldey. Daan Roovers, de Denker des Vaderlands (en afkomstig uit Veghel :-)) zorgde voor een inspirerende beschouwing. Mooi moment om de blogweek mee af te sluiten.