Thuiswerken en digitaal vergaderen

Het is de eerste echte blogweek dat ik vanuit huis werk. Het is een bijzondere situatie waarin je in allerlei kleine gewoontes aanpassingen maakt om het prettig voor jezelf en anderen te maken. Omdat mijn sportschool dicht is gegaan, maak ik iedere dag een stevige wandeling, veelal in mijn directe woonomgeving, om fit te blijven. Ik geniet van de frisse lucht en de mooie Lelystadse natuur. Gelukkig werd het in de loop van de week steeds mooier weer en dat beschouw ik als een bonus. Ik kan niet op bezoek bij mijn moeder in Friesland, dus ik bel haar twee keer per dag. We praten over de coronacrisis en wat de maatregelen betekenen voor het dagelijks leven, maar ook (gelukkig) over alledaagse zaken.

De meeste van mijn reguliere vergaderingen zijn uit mijn agenda verdwenen en veel van mijn tijd gaat over hoe om te gaan met de coronacrisis. Een belangrijke vergadering daarbij is het Regionaal Beleidsteam waarin alle Flevolandse burgemeesters zitten. Ik heb daar verleden week al het een en ander over uitgelegd, maar in de praktijk komt het er op neer dat we met alle Flevolandse burgemeesters vergaderen over maatregelen om voor wat betreft de openbare orde de effecten van de coronacrisis zo goed mogelijk te reguleren: op welke manier kan er het beste toezicht worden gehouden, zijn er locaties in de stad die extra aandacht vragen, hoe vertaal je een noodverordening naar de specifieke kenmerken van je eigen stad enzovoort.

Er waren natuurlijk ook gewone vergaderingen. Op donderdag verving ik Elly van Wageningen bij de vergadering van de GGD. Vanzelfsprekend stond de voortgang van de coronacrisis op de agenda, maar ook zaken die in een reguliere bestuursvergadering worden besproken, zoals de GGD in cijfers, het vaccinatieprogramma en de ontwerpbegroting. Interessante vergadering omdat je als deelnemers uit de eerste hand wordt geïnformeerd over het gezondheidsbeeld van de inwoners van Flevoland. De onderwerpen lopen uiteen van aanrijtijden van de ambulance tot overgewicht bij kinderen.

In de middag had ik een vergadering met de andere burgemeesters uit Flevoland. Het ging onder andere over hoe om te gaan met plekken waar veel jongeren bijeenkomen. Op dat moment had het kabinet nog niet de nadere maatregelen aangekondigd. De nadere maatregelen komen tegemoet aan de zorg die in die vergadering met elkaar hebben gedeeld.

Die avond trad minister Bruno Bruins vanwege oververmoeidheid terug als minister van Medische Zorg en Sport, het geeft aan dat deze crisis van veel mensen een hele forse inzet wordt gevraagd. Dat doet me denken aan heel veel mensen die een verhoogde inzet moeten leveren en dat niet vanuit huis kunnen doen. Ik denk aan de medewerkers van het ziekenhuis, medewerkers van de thuiszorg, huisartsen, hulpdiensten: ambulance, politie, brandweer, supermarktmedewerkers, chauffeurs en nog vele anderen, teveel om allemaal op te noemen. Het behoeft geen betoog dat ik veel respect heb voor al deze mensen. Zonder hun inzet gaat het niet.

Veel evenementen worden afgelast. Zo gaat ons eigen Sea Bottom Jazzfestival niet door. Jammer, ik had nog een leuke aftrapbijeenkomst bijgewoond op een zondag in februari. Met Ruud Bootsma van ECL (evenementen commissie Lelystad) en Tony Merkelbach (voorzitter comité 4 en 5 mei) gesproken over wat het Coronavirus mogelijk kan betekenen voor Dodenherdenking en de festiviteiten van bevrijdingsdag. We denken vanzelfsprekend na over mogelijke alternatieve vormen van de herdenking op 4 mei. De overige activiteiten zijn intussen definitief afgelast. Ontzettend jammer maar onvermijdelijk.

Veel van mijn dagen voor de coronacrisis en het vanuit huis werken werden gedomineerd door een gestructureerde agenda. Dat heeft in zoverre een voordeel dat als je even terugbladert in die agenda dat je meteen weer weet wat je op bijvoorbeeld donderdagmiddag om drie uur hebt gedaan en waar het over ging. Nu met de coronacrisis is die structuur voor het moment verdwenen. Er wordt bergen werk verzet door heel veel mensen in een veel dynamischer omgeving. Er zijn een paar ijkpunten die mijn beeld en handelen deels bepalen. Denk daarbij aan de dagelijkse update in informatie van het RIVM, de aankondiging van extra maatregelen van de Rijksoverheid en de vergaderingen van het RBT. Tussen die ijkmomenten door zijn er veel korte overleggen via de telefoon, skype of andere programma’s. Crisissituaties vragen zowel om veel afstemming als om adequaat handelen. De dagen zien er dan ook anders uit en het vraagt ook een andere energie.

Wat ook anders wordt, of in ieder geval meer zichtbaar is, is de veranderende rol van de burgemeester. De al eerder genoemde gestructureerde agenda wordt voor een groot deel ingevuld door de bestuurdersrol. Die structuur is nu grotendeels weg en als bestuurder ben ik vooral bezig met invulling geven aan crisismaatregelen. In een crisissituatie komt voor mij, als burgemeester het accent meer te liggen op wat de coronacrisis betekent voor de stad en haar inwoners, maar ook wat we voor elkaar kunnen doen in deze moeilijke tijden. Door middel van bijvoorbeeld alle facebookberichten (een deel daarvan verschijnt ook op de Facebookpagina en website van de gemeente) geef ik daar zo goed mogelijk invulling aan. De toespraak op film van afgelopen woensdag is daar een voorbeeld van, maar ook het delen van maatregelen en voorschriften past eveneens daarin.

De coronacrisis heeft zich met al het verdriet dat het met zich meebrengt in de Lelystadse samenleving genesteld. Zaterdag overleed de eerste Lelystadse coronapatiënt. Zondag heb ik met de nabestaanden gesproken. Ik wens iedereen nogmaals heel veel sterkte.

Op maandag had ik een aantal ambtelijke overleggen via zoom, een programma voor videobellen. Deze manier van vergaderen vergt veel concentratie en ik mis toch wel het directe contact dat alle communicatie (dus ook vergaderen) makkelijker maakt. In de middag werd ik telefonisch geïnterviewd door Kees Bakker van de Flevopost. Het onderwerp is vanzelfsprekend de coronacrisis. De afspraak is dat wekelijks te doen en dan een deelonderwerp te behandelen. Ik verwijs hierbij naar de Flevopost.

Dinsdag collegevergadering. Ook digitaal. Op facebook staat daar nog een foto van. ’s Avonds was er een RBT-vergadering. Onder andere gesproken over de lokale invulling van de nieuwe noodverordening.

Ik wens iedereen de energie toe om goed met deze zeer complexe situatie om te gaan. Volg de voorschriften goed op, hoe lastig soms ook. Houd rekening met elkaar en deel je zorgen. We komen hier doorheen.

 

 

De nieuwe wereld en het belang van de stad

Mijn blog van verleden week was bijna klaar toen de werkelijkheid de publicatie ervan achterhaalde: de diepere impact van de Coronacrisis en de ontwikkelingen rondom het college. Deze twee zaken zullen dan ook centraal staan in deze blog, omdat zij veel van mijn activiteiten hebben bepaald.

Om met het laatste te beginnen: op woensdag stapte de InwonersPartij uit de coalitie en donderdag trad Elly van Wageningen als wethouder terug. Tegelijkertijd trad de ChristenUnie uit de coalitie. Met het vertrek van deze partijen verloor de coalitie haar meerderheid. Op deze plek wil ik Elly heel erg bedanken voor haar grote inzet voor het besturen van onze stad.

De ontstane situatie is natuurlijk wel een probleem, want de stad moet bestuurd worden. Dat wordt nog urgenter bij een ontwikkeling zoals met de coronacrisis. De partijen in de raad praten over oplossingsrichtingen voor de ontstane situatie. Als grootste partij heeft de VVD de regie. Fractievoorzitter Dennis Grimbergen spreekt met alle partijen om te zien of er een college kan worden gevormd dat een meerderheid in de raad heeft. Het is aan de raadsfracties om zich te beraden op de ontstane situatie en ik heb er vertrouwen in dat bij iedereen het belang van de stad voorop staat. Ondertussen heeft het college op dinsdag 17 maart besloten de verschillende onderdelen uit de portefeuille van voormalig wethouder Van Wageningen bij de andere collegeleden onder te brengen. Ikzelf ben nu ook tijdelijk verantwoordelijk voor Vitaliteit en Gezondheid.

Dan het Coronavirus. De ontwikkelingen volgden zich in een razend tempo op en door het RIVM en de GGD worden we dagelijks geïnformeerd over het verloop van het virus in Nederland en de rest van de wereld. Tot afgelopen donderdag 12 maart zag het dagelijkse leven in onze stad er nog redelijk normaal uit. Maar op die dag kondigden Premier Rutte en minister Bruins verregaande maatregelen aan om het coronavirus te beteugelen. Ik was op dat ogenblik in Veghel (met inachtneming van alle RIVM adviezen) bij de uitvaart van zuster Jacobia. Zij was moeder-overste van de Franciscanessenorde toen ik burgemeester was in Veghel. Tijdens mijn burgemeesterschap heb ik regelmatig goede gesprekken met haar gevoerd: over het klooster, over de haar zorg voor de zusters, over het feit dat het einde van het klooster steeds dichterbij kwam, maar ook over allerlei ontwikkelingen in onze samenleving. Ik was in januari nog bij haar op bezoek geweest en dat was toen een warm weerzien. Het was een plechtige uitvaart met mooie muziek, waaronder ‘in paradisum’: ontroerend.

Maar direct na de uitvaart moest ik terug naar Flevoland. Er was een vergadering van het Regionaal Beleidsteam (RBT) van de Veiligheidsregio ingelast.

In de Veiligheidsregio Flevoland is er nu sprake van een GRIP 4 situatie. Hier wil ik even iets toelichten. Deze term uit de crisis -en rampenbestrijding houdt in dat de effecten van een ramp of crisis de grenzen van gemeenten overschrijden en dat optimale samenwerking tussen gemeenten nodig is. De burgemeester van de grootste gemeente, bij ons Almere, is voorzitter van het RBT. Zelf ben ik vicevoorzitter. In het RBT hebben onder andere alle burgemeesters van de Veiligheidsregio zitting. De voorzitter van het RBT krijgt bevoegdheden die tijdens een lokale crisis bij de burgemeester horen. Denk daarbij aan een noodbevel, een noodverordening en gezag over de politie. Het was de vergadering waarin besloten werd dat vanaf vrijdag 13 maart de noodverordening van kracht zou zijn

Vrijdag. Ik voel natuurlijk mee met de mensen die besmet zijn en voel grote waardering voor de mensen in de zorg. Maar ook anderen die een grote inspanning moeten leveren, zoals (het is een grote groep en ik noem slechts een paar voorbeelden) andere hulpverleners en supermarktmedewerkers, verdienen onze waardering. We staan met zijn allen voor een grote opgaaf, want ons dagelijks leven staat op zijn kop door maatregelen die de overheid neemt om het coronavirus te bestrijden, met alle gevolgen van dien.

Tegelijkertijd is het van het grootste belang om het dagelijks leven zo goed mogelijk door te laten gaan. In het ‘gewone’ leven zitten namelijk alle dingen die we doen om waarde te geven aan wie we zijn en wat we doen. Iedereen mag dat voor zichzelf invullen. Voor mij betekende het dat ik vrijdag de afspraken die er stonden ‘gewoon’ heb ingevuld. Zo heb ik vrijdag onder andere sollicitatiegesprekken voor het NGB gevoerd, wat een paar dagen later al niet eens meer logisch zou zijn geweest.

In het weekend heb ik contact gehad met mijn moeder. In het licht van de genomen maatregelen moet ik naar nieuwe mogelijkheden zoeken om contact met haar te hebben. Zij heeft dezelfde zorgen als veel Nederlanders en dat hebben we met elkaar besproken.

Ook het straatbeeld in Lelystad is veranderd. Voor het stadhuis is afgesproken dat we alleen naar het stadhuis komen als het nodig is. Raadsvergaderingen zijn afgelast. Ik vergader veel via inbelconstructies en digitale vergaderprogramma’s. Vrijwel alle fysieke vergaderingen en bijeenkomsten zijn uit mijn agenda verdwenen. Op zondag kondigen de ministers Bruins en Slob vergaande maateregelen aan die een half uur daarna ingingen. Het gaf ineens hele lange rijen voor de koffieshop :). Zondagavond opnieuw RBT. Deze vergadering was in de Statenzaal van het Provinciehuis zodat iedereen ver uit elkaar kan zitten. De hele veiligheidssituatie in de provincie wordt in een dergelijke vergadering doorgenomen. Daarnaast moest op basis van de nieuwe maatregelen de noodverordening worden aangepast. We zijn in een situatie terecht gekomen die we nog niet eerder hebben meegemaakt.

Een aantal van mijn standaardmaandagvergaderingen heb ik digitaal gedaan. Daarnaast zijn er talloze telefoongesprekken en conference calls over de nieuwe situatie. Ik werk grotendeels vanuit huis. ’s Avonds geluisterd naar de speech van Premier Rutte. Het was een indrukwekkende speech.

Op dinsdag collegevergadering, ook digitaal. Het was een lange vergadering omdat we na de reguliere vergadering ook de kadernota moesten behandelen. Het was in ieder geval mooi om te zien dat we ons vlug aanpassen en de moderne techniek gebruiken om te zorgen dat we besluiten nemen voor het besturen van de stad.

Ik heb de raadsleden Meta Jacobs en Nico Outhuijse gefeliciteerd met hun verjaardagen. Daarna snel gegeten en op weg naar het RBT. Opnieuw de situatie doorgenomen: het meeste gaat gelukkig goed, het is goed te zien hoe veel mensen in staat zijn zich aan te passen en dat er ook snel nieuwe initiatieven ontstaan. Daarnaast worden er natuurlijk ook zorgen gedeeld en wordt er geprobeerd tot oplossingen te komen.

Zorg is wat mij betreft ook het aanhoudende hamsteren. Doe het niet! Juist kwetsbaren, mensen die hard aan het werk zijn voor ons allemaal en mensen met beperkte financiën worden hier de dupe van.

Op de weg terug naar huis is het stil. We zitten in een unieke situatie die een grote inspanning zal vragen. Maar ik weet het zeker: we kunnen het samen aan.

Kalmte en een helder hoofd

 Vanzelfsprekend zal ik in deze blog iets zeggen over het Coronavirus en wat dat betekent voor de (Lelystadse) samenleving en mijn rol als bestuurder bij de verspreiding van een dergelijk virus. Sinds afgelopen donderdag 27 februari is er ook sprake van besmetting in Nederland. Als ik dit schrijf zijn er 82 mensen in Nederland waarbij besmetting is vastgesteld, waarvan twee in Flevoland, een in Zeewolde en een in Almere. Waakzaamheid is dus geboden, maar tegelijkertijd moeten we tegen onszelf en anderen zeggen rustig te blijven en met ons leven doorgaan zoals we altijd al deden, waarbij we wel de richtlijnen zoals door het RIVM gegeven (waaronder handen wassen) goed in acht moeten nemen. De Engelsen hebben er een mooie uitdrukking voor ‘keep calm and carry on.’ Ik zal dan ook gewoon verslag doen van de week. Dus….

Op woensdag en donderdagmorgen was ik bij de jaarlijkse burgemeestersconferentie (6 weken achter elkaar met rond de 35 burgemeesters) georganiseerd door het Nederlands Genootschap van Burgemeesters waarvan ik secretaris van het bestuur ben. Het was een interessante bijeenkomst: Daan Rovers, de denker des Vaderlands naam ons mee in haar gedachten over participatie, terwijl staatsraad bij de Raad van State Rosa Uylenburg haar inzichten deelde over de taak van de Raad onder andere naar aanleiding van de stikstof uitspraak van de Raad van State. Persoonlijk was ik geraakt door een bezoek aan het Verscholen Dorp, een onderduiklocatie in de bossen van Nunspeet, waar tussen april 1943 en oktober 1944 veel onderduikers veilig verbleven. Het Verscholen Dorp werd op 29 oktober 1944 per ongeluk ontdekt, de meeste onderduikers konden vluchten maar 8 Joden werden gearresteerd waarvan er uiteindelijk drie in het Verscholen Dorp zelf zijn gefusilleerd. Op 4 mei 1994 werd er een monument voor deze mensen opgericht.

Op donderdag kwam de eerste melding van besmetting met het nieuwe coronavirus (formeel SARS CoV-2) binnen. Het virus veroorzaakt de ziekte COVID-19. Dat is veel technische informatie en ik blijf, net als iedereen, praten over het coronavirus. Daar was het land op voorbereid en zowel op radio als televisie werden er informatieve programma’s aan gewijd. In Nederland voert het ministerie van VWS de regie. Allerlei organisaties werken samen om besmettingen te voorkomen en de gevolgen van het nieuwe virus te beperken. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) geeft advies aan artsen, laboratoria en GGD’s over het coronavirus. Volgens de Wet publieke gezondheid zijn de volgende organisaties verantwoordelijk:

  • Het bestuur van de Veiligheidsregio draagt zorg voor de voorbereiding van de bestrijding,
  • De voorzitter van de Veiligheidsregio draagt zorg voor de bestrijding van het virus.
  • De minister van VWS geeft leiding aan de bestrijding en kan de voorzitter van de Veiligheidsregio opdragen hoe de bestrijding ter hand te nemen.
  • De uitvoering van de bestrijding is opgedragen aan de regionale GGD.

De voorzitter van de Veiligheidsregio Flevoland is de burgemeester van Almere en ik ben de plaatsvervangend voorzitter. In die hoedanigheid was ik dinsdag 3 maart op het ministerie samen met de andere voorzitters van de Veiligheidsregio’s om verder geïnformeerd te worden door onder andere de ministers Bruins en Grapperhaus over de stand van zaken. Er zijn verschillende scenario’s ontwikkeld om met het coronavirus om te gaan. Op het ogenblik houden wij het containmentscenario aan. Dat betekent dat er sprake is van besmettingsgevallen en de inspanning is er op gericht de besmetting zoveel mogelijk in te dammen. Tot zover.

Terug naar donderdag 27 februari … Er was die middag een heel leuke boekpresentatie in Lelystad. De biografie van Hans Gruijters (1931-2005), de eerste burgemeester van Lelystad, werd gepresenteerd. De biografie is geschreven door Klaas Tammes en heeft als titel ‘Een verdwaalde intellectueel’. Hans Gruijters was niet alleen burgemeester van Lelystad tussen 1980 en 1996, maar ook minister van Volkshuisvesting in het kabinet Den Uyl (1973-1977), kroegbaas, journalist en een scherp debater. Met zijn Haagse connecties heeft hij veel betekend voor Lelystad en het boek is ook deels een stuk geschiedenis van onze stad. Het eerste exemplaar werd uitgereikt aan Hans Wiegel en onder de genodigden waren de voormalige burgemeesters van Lelystad Chris Leeuwe en Margreet Horselenberg en oud-premier Dries van Agt.

Op vrijdag had ik een aantal burgemeesters op bezoek die met mij in bespreking wilden over wat er allemaal bij komt kijken als je burgemeester van een fusiegemeente bent. Een proces waarbij ik als burgemeester van Veghel, nu onderdeel van Meierijstad, intensief bij betrokken ben geweest.

In de middag was ik met een deel van de raad op bezoek bij Bioveterinary Research dat onderdeel is van de Universiteit van Wageningen (WBVR). De raad werd geïnformeerd over wat deze organisatie precies doet, wat de wettelijke taken zijn en wat haar betekenis is als werkgever in Lelystad. Er was een rondleiding en een afsluitende borrel, waar ik niet meer bij was. Terug in het Lelystad had ik nog een gesprek met kamerlid Thierry Aartsen.

Op zaterdag, zie facebook, kreeg ik tijdens de Carnaval-after party de sleutels van de stad terug van Prins Joon de 21e , alias Wim Botter. Met de hele hofhouding van de Prins sta ik op de foto. Het was net als al een week eerder bij de sleuteloverhandiging een feestelijk moment.

Op zondag 1 maart alweer een feestje. Mede dankzij de motiemarkt van de Lelystadse raad heeft ’t Lapp een nieuwe locatie: Grutterswal 108. ’t Lapp is een platform dat levendigheid en beleving in Lelystad wil brengen en een stem wil geven aan mensen met originele en creatieve ideeën. De opening werd muzikaal opgeluisterd door de band Fleetwood Back. Naast deze ‘happening’ stond de zondag ook in het teken van mijn wekelijkse huiswerk: het lezen van stukken.

Maandag had ik veel interne overleggen en dinsdag het college. Als college hebben we een bezoek afgelegd bij onze collega’s van de Noordoostpolder. We hebben dossiers, zoals Lelystad Airport, Lelystad Next Level, Ondermijning en het Zorgaanbod Flevoland besproken. Het was goed om de banden aan te halen. Zoals gezegd moest ik dinsdagavond naar de minister van WVS. Emiel van den Herberg en Meta Jacobs hebben het voorzitterschap van raad waargenomen.